غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )

60

مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )

ضراب‌خانه جديد دولتى را داير كرد « 1 » و در 1297 ه . ق انبار غله ديوانى دولت را در نزديك دروازه شاه عبد العظيم ساخت « 2 » و در 1299 ه . ق در رياست اداره گمرك ابقا شد . « 3 » در همين سال به خاطر افزايش وجوه مالياتى گمرك و تنظيم ليست صادرات و واردات از شاه خلعت دريافت نمود . « 4 » و در 23 ذىحجه 1299 ه . ق وزير دربار اعظم شد . « 5 » سرانجام آقا ابراهيم امين السلطان پس از عمرى تلاش در سال 1300 ه . ق به بيمارى سل مبتلا شد و از رجب همان سال اوضاع جسمىاش رو به وخامت گذاشت . اعتماد السلطنه كه چندين‌بار به عيادت وى رفته است در روزنامه خاطرات خود مىنويسد : « با وجود اينكه او مىداند از اين بيمارى رهايى ندارد به من اصرار مىكرد كه در سالنامه ، كارگزاران خلوت‌خانه را در شمار افراد تحت امر او بنويسم . اين در حالى است كه تا زمان چاپ سالنامه معلوم نيست زنده باشد يا نه » « 6 » ناصر الدّين شاه در ششم شعبان همين سال مسافرت خود را به مشهد آغاز كرد و امين السلطان را هم با وجود بيمارى به خاطر اينكه همه‌كاره دربار بود به اجبار روانه مشهد كرد . « 7 » اما از آنجا كه ضعف بر وى مستولى بود ، وى را با تخت روان پيشاپيش كاروان شاه فرستادند . « 8 » از منابع برمىآيد كه در اين سفر سه تن از پسرانش همراه اردو بودند كه از جمله آنها على اصغر خان امين الملك بود كه كارهاى پدر را انجام مىداد . « 9 » حكيم تولوزان كه طبيب مخصوص شاه بود و در اين سفر از امين السلطان مواظبت مىكرد در اول رمضان از

--> ( 1 ) - همان 3 / 1992 . ( 2 ) - همان 3 / 2004 . ( 3 ) - همان 3 / 2031 . ( 4 ) - همان 3 / 2039 . ( 5 ) - محمد حسن خان اعتماد السلطنه : روزنامه‌ى خاطرات / 202 . ( 6 ) - همان / 230 - 236 . ( 7 ) - ميرزا قهرمان امين لشكر : روزنامه‌ى سفر خراسان / 20 ؛ ميرزا على خان امين الدوله : خاطرات سياسى / 91 . ( 8 ) - ميرزا قهرمان امين لشكر : پيشين / 48 ؛ ميرزا على خان امين الدوله : پيشين / 91 . ( 9 ) - ميرزا قهرمان امين لشكر : پيشين / 39 .